Një bankë private e spermës në Aarhus të Danimarkës ka ndryshuar mënyrën se si përzgjedh donatorët e saj. Përveç kontrolleve të zakonshme shëndetësore dhe verifikimit të rekordeve kriminale, tani kërkohet edhe një test inteligjence (IQ).
Kush përjashtohet?
Kompania ka vendosur një vijë të kuqe. Çdo kandidat që shënon më pak se 85 pikë në testin e inteligjencës nuk pranohet si donator. Kjo shifër përjashton automatikisht rreth 16% të popullsisë së përgjithshme.
Transparencë apo “dizajnim” i fëmijëve?
Rezultatet e këtyre testeve nuk mbahen të fshehura. Ato shfaqen në profilet e donatorëve, në mënyrë që prindërit e ardhshëm të kenë mundësi t’i shohin përpara se të bëjnë zgjedhjen e tyre. Kjo ka sjellë kritika të shumta, pasi shumë njerëz e shohin si një hap drejt përpjekjes për të “dizajnuar” fëmijët me karakteristika të caktuara, një praktikë që shpesh lidhet me eugjenikën.
A është ky standardi në Danimarkë?
Është shumë e rëndësishme të sqarohet se:
* Ky është vendim i një kompanie të vetme private.
* Nuk ekziston asnjë ligj në shtetin danez që e kërkon këtë test.
* Bankat e tjera të mëdha të spermës në Danimarkë nuk e zbatojnë një kriter të tillë dhe nuk kërkojnë test IQ për donatorët e tyre.
Pse po diskutohet kaq shumë?
Debati kryesor është midis dy këndvështrimeve:
1. E drejta e biznesit: Kompania thotë se thjesht po u përgjigjet kërkesave të tregut dhe po u ofron prindërve më shumë informacion.
2. Etika shoqërore: Kritikët thonë se inteligjenca nuk është vetëm gjenetike, por varet nga jeta dhe shkollimi i dikujt, ndaj diskriminimi i bazuar në një numër është i padrejtë dhe i rrezikshëm.
