SHBA-ja dhe Danimarka kanë njoftuar një marrëveshje për sigurinë e Groenlandës, duke zgjidhur një mosmarrëveshje diplomatike të shkaktuar nga kërcënimet e presidentit Donald Trump për ta marrë territorin me forcë.
Trump tha se marrëveshja do t’i japë SHBA-së “kontroll të përhershëm mbi sigurinë dhe të gjitha nevojat e tjera”.
Kryeministrja e Danimarkës tha se marrëveshja “forcon sigurinë në Arktik dhe në zonën e Atlantikut të Veriut”, por nuk dha detaje mbi pikat e marrëveshjes të përmendura nga Trump në një postim në rrjetet sociale, raporton BBC – transmeton Sinjali.
Marrëveshja vjen pas disa muajsh kërcënimesh nga Trump për ta “marrë” Groenlandën, duke përmendur shqetësimet për sigurinë kombëtare, vendndodhjen strategjike të territorit për qëllime mbrojtëse dhe pasuritë e tij minerare.
Trump, në një postim në Truth Social, tha se marrëveshja vjen “pa asnjë kosto për Shtetet e Bashkuara” dhe do t’i japë SHBA-së mundësinë “të bëjë atë që është e nevojshme” për të “siguruar dhe mbrojtur sigurinë e Groenlandës”.
Ai tha se marrëveshja përfshin një rregull sipas të cilit asnjë kundërshtar i SHBA-së nuk mund të mbajë prani ushtarake në Groenlandë apo të bëjë “investime të ndjeshme në Groenlandë, pa miratimin tonë të shprehur me shkrim”.
Kryeministrja daneze Mette Frederiksen konfirmoi se marrëveshja do të nënshkruhet në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara javën e ardhshme.
Ajo tha se marrëveshja “forcon sigurinë tonë të përbashkët në Arktik dhe në zonën e Atlantikut të Veriut”, ndërsa në të njëjtën kohë “njeh sovranitetin dhe integritetin territorial të Mbretërisë, si dhe të drejtën e popullit të Groenlandës për vetëvendosje”.
Ajo shtoi se marrëveshja ende duhet të miratohet nga ligjvënësit dhe “duhet të kalojë procedurat e nevojshme parlamentare për të hyrë në fuqi”.
Kryetari i Qeverisë së Groenlandës, Jens-Frederik Nielsen, tha në një deklaratë se “është për t’u përshëndetur fakti që po shkojmë drejt një marrëveshjeje që garanton dhe forcon sigurinë” e Groenlandës, Danimarkës dhe SHBA-së.
“Marrëveshja njeh interesat e Groenlandës dhe vendin tonë në bashkëpunimin ndërkombëtar. Ajo është në të mirë të të gjithëve”, tha ai.
Trump kishte tentuar për muaj të tërë të blinte ose aneksonte territorin danez të pasur me minerale, duke argumentuar se ai është i cenueshëm ndaj kundërshtarëve, përfshirë Rusinë dhe Kinën. Ai madje kishte kërcënuar me ndërhyrje ushtarake në Groenlandë, duke shkaktuar reagime të forta nga danezët dhe vendet e tjera të NATO-s.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, e cilësoi marrëveshjen “historike” dhe “një fitore të madhe për Shtetet e Bashkuara dhe popullin amerikan”.
“Kjo marrëveshje i adreson në mënyrë të përhershme dhe të plotë shqetësimet tona për sigurinë kombëtare në Groenlandë”, tha ai në një deklaratë.
